Halgan

Ciidanka Itoobiya iyo kuwa DFKM oo qabsaday magaalada Baydhabo ee xarunta Gobolka Bay

editor — Wed, 22 Feb 2012 13:52:19 +0000

Baydhabo:-Ciidamo Itoobiyaan ah iyo kuwa Soomali ah oo la socda ayaa saaka qabsaday magaalada Baydhabo ee xarunta Gobolka Bay ka dib markii xalay ay magaalada si nabadgelyo ah uga baxeen ciidankii Al-shabaab ,Ciidanka ururka Al-shabaab ayaa magaalada Baydhabo u ahayd xarumaha uga waaweyn ee ay ka taliyaan waxaan ay ka talinayeen mudo dhowr sano ah.

Dadweynaha ku nool magaalada Baydhabo ayaa qof walba uu ku xerooday gurigiisa iyagoo ka cabsi qaba Ciidamada huwanta ah ee saaka soo galay magaalada ,ciidamo Soomaali ah oo ku soo horeeyey magaalada Baydhabo ayaa xabado fara badan ku furay magaalada.

Ciidanka Itoobiyaanka ee taageerayey kuwa Soomalida ayaa waxaa ay hadda ku sugan yihiin duleedka magaalada Baydhabo waxaan ay fariisamo ka samaysteen Airporta magaalada Baydhabo iyo Koontaroolka Al-axmaar, dhamaan waxaa is taagay dhaq dhaqaaqii ganacsiga iyo isku socodka magaalada waxaan ay dadku ku jiraan gurya hooda halka kuwa kalena ay magaalada ka qaxeen.

Xildhibaan Maxamed Ibraahim Xaabsade oo ka mid ah hoggaamiyaasha la socda ciidanka Itoobiyaanka ah ee qabsaday magaalada Baydhabo iyadoo aan wax dagaal ah ka dhicin magaalada ayaa sheegay in magaalada ay ka samaysteen fariisamo, ciidamo Soomaali ah oo sheegay in ay taageersan yihiin DFKM oo wata gaadiid dagaal ayaa gacana ka hellay ciidanka Itoobiya ayaa shalay dagaal kula galay degmada Bardaale oo 50 KM u jirta magaalada Baydhabo ciidamo ka tirsan ururka Al-shabaab.

Masuuliyiintya Ururka Al-shabaab ayaan ilaa hadda ka hadal qabsashada ciidanka Itoobiya ee magaalada Baydhabo iyo weliba ka bixitaanka ay magaalada ka baxeen ciidankooda.

A/Cawale
Halgan.net

Ciidamada Itoobiya iyo kuwa DFKM oo qabsaday degmada Bardaale

editor — Wed, 22 Feb 2012 12:10:27 +0000

Baydhabo:-Ciidamada dalka Itoobiya oo bari taaraya kuwa DFKM ayaa saaka qabsaday degmada Bardaale ka dib markii ay shalay ciidamada al-Shabaab baneeyeen deegaanadaYurkud iyo bohol Bashiir iyo Bardaale. Ciidamada Itoobiya iyo kuwa DFKM ayaa haatan ku sugan Degmada Bardaale waxaana jira dhaqdhaqaaq ciidan ay wadaan ciidamada Itoobiya iyaga oo doonaya in ay gaaraan magaalada Baydhabo ee xarunta gobalka Bay halkaas oo ay gacanta ku hayaan Ururka Al-Shabaab.

Warar ka imaanaya magaalada Baydho ayaa sheegaya in ay ka jirto xaalada kacsanaan ah iyada oo ay dadka rayidka ah ay bilaabeen in ay u qaxaan dhanka magaalada Muqdisho iyaga oo ka cabsi qaba ciidanka Itoobiya ee duulaanka ku soo qaaday gobalada Bay iyo Bakool.

Ma aha markii ugu horeysay ay ciidamada Itoobiya duulaan ku soo qaadaan deegaano nabada ah oo ay ka taliyaan Islaamiyiinta balse waxaa la wada dhowrayaa in ciidamada Itoobiya ay heysan karaan magaalooyinka waaweyn marka ay ka baxaan Ururka Al-Shabaab.

Warar hoose oo soo gaaray Halgan.net ayaa sheegaya in Al-Shabaab ay dajisteen qorshe ay ku faarujinayaan dhamaan magaalooyinka waaweyn si loo yareeyo khasaaraha soo gaaraya ciidankooda iyo dadka rayidka ah taas oo naafeyn doonta ciidamada Itoobiya iyo kuwa Kenya.

A/Cawale
Halgan.net

Ogeysiis Mutamarka Dhalinyarada reer Danmark oo ka bilaaban doona magaalada Odense

editor — Wed, 22 Feb 2012 00:49:42 +0000

Waxaan lagu wargelinayaa bulshada Soomaaliyeed ee ku dhaqan dalka Danmarka iyo Jaaliyaadka dibada ina ay jiro Nadwo diini ah oo loogu talagalay dhalin yara kana bixi doonta Masjidka Iqra ee magaalada Odense, Nadwadaan loogu tala galay dhalin yarada ayaa waxaa ay bilaabanaysaa 24 ilaa 26 bisha Febraur ,Nadwadaas ayaa waxaa ka qayb qaadan doona culimao kale duwan oo ay ka mid yihiin.

1- Sh. Mustafe Xaaji ismail

2- Shiikh Bashiir Shiil

3- Shiikh Said Raage

4- Shiikh Cabdiraxmaan Abyad

5-Shiikh Mustafe C/llahi Aadan

6-Shiikh Maxamuud Shiikh Xassan

Hoos ka eeg Jadwalka Mutanmarka Dha´linyarada ee ka bilaaban doono beri.

Halkaan ka eeg Jadwalka Mutamarka dhalinyarada

Wixii Faahfaahin la xiriir Masjidka Iqra ee magaalada Odense

Ciidamada Itoobiya ee qabsaday magaalada B/weyne oo la weeraray

editor — Tue, 21 Feb 2012 16:02:54 +0000

Hiiraan:-Ciidamada dalka Itoobiya ee ku habsaday magaalada B/weyne ee xarunta gobalka Hiiraan ayaa maanta waxaa loo geystay weerar xilli ay marayeen Xaafadda Xaawo Taako waxaana weerarkaas loo adeegsaday miinada meelaha fog laga hago waxaana soo gaaray ciidamada Itoobiya khasaaro leh dhimasho iyo dhaawac. Mid ka mid ah ducaada ku sugan magaalada B/weyne ayaa u sheegay Halgan.net in qarax saaka uu khasaaro gaarsiiyey ciidamada Itoobiya ka dibna ay ku qamaameen dadkii shacabka ahaa oo ay qaar ka mid ah xireen waloow aan la aqoon tirada rasmiga ah ay xireen .

Qaraxa ayaa waxaa uu ka dhacay Xaafadda Xaawo Taako .Qaraxa ka dib ayaa ciidamada itoobiya waxay xireen isku socodka magaalada waxay gooyeen geed ay uga shakiyeen in la dhigay miino kale .

A/Cawale
Halgan.net

Qarax ka dhacay Degmada Berdaale oo 55 u jirta magaalada Baydhabo ee xarunta Gobolka Bay

editor — Tue, 21 Feb 2012 13:12:30 +0000

Ceelbarde:-Wararka naga soo gaaraya Degaanka Berdaale ee Gobolka Bay ayaa sheegaya in qarax miino uu ka dhacay duleedka Berdaale waxaana ku dhintay ugu yaraan lix qof halka 10 in ka badan ay ku dhaawacmeen ka dib markii gaarigii ay saarnaayeen ay miino la kacday .

Gaariga ayaa marayey duleedka degmada Berdaale ee gobolka Bay wuxuuna ku sii jeeday magaalada Luuq ee gobalka Gedo waxaana gurmad u fidiyey dadkii ku waxyeeloobay qaraxa gaari kale oo ka danbeeyey. Dadka dhaawaca ah ayaa qaarkood uu dhaawacoodu uu culus yahay waxaan alle ugu baryeynaa in caafimaad siiyo kuwa dhintayna alle uu u naxariisto .Dhamaan dadkii ku dhaawacmay qaraxa miinada ayaa waxaa loo qaaday isbitaal ku yaalla Baydhabo oo ay gacanta ku hayaan Ururka Al-Shabaab.

Qaraxan ayaa wuxuu imaanayaa xilli ay ciidammo Itoobiyaan ah iyo kuwa DFKM ay ka wadaa dhaqdhaqaaq ciidan iyada oo dhanka kale ay diyaargarow culus ay ku jiraan ciidamada ururka Al-Shabaab .

A/Cawale
Halgan.net

Shirka London iyo Qorshaha Gumaysiga W/Q: Sh.Maxamed Sh/Cabdiraxmaan Kaariye

editor — Tue, 21 Feb 2012 12:58:22 +0000

Minisota:-Waxay ila tahay in qof walba oo si guud u danaynaya danaha ummadda Islaamka ama si gaara uga fakiraya baylahda shacabka Soomaaliyeed inuu u dhag taagayo waxa ka soo bixi doona Shirka London ee la qabanayo 23 bishan (2/23/2012), lana yidhi waxa ka soo qayb galaya in ku dhow 45 dowladood, isla markaana lagu casuumay kooxo Soomaaliya. Hase yeeshee la sheegay inuu shan saacadood oo kaliya qaadan doono shirkan la yidhi waxa lagu xalinayaa qadiyada Soomaalida ama haddaan si kaleba u dhigo qadiyadaha faraha badan ee murugsan ee horyaal Soomaalida.

Hadaba, anigoo ugu horayn Muslina, islamarkaana Soomaaliya waxaan ka fursan waayay inaan fikradayda ka dhiibto ajendaha shirkan, iyo arimo badan oo hadheenaya qadiyada Soomaalida oo haddii aan iyaga xal loo helin ayna mushkilada Soomaalidu sal dhigayn. Ta labaad tuhun weyn ayaa igaga jira jilayaasha masraxiyadan ama riwaayadan siyaasiga ah ee uu suugaan siyaasadeedkeeda soo qoray aabihii gumaysiga Reer Galbeedku, waxaan ula jeedaa Ingiriiskee.

Waxaan rumaysanahay in xalka Soomaalidu ku jiro diinta Islaamka iyo shareecada Ilaahay oo noqota distoorka iyo qaanuunka lagu dhaqo dhinac walba oo ka mida nolosha dadka. In maamulka loo dhiibo dad isku darsaday diin wanaag, amaano iyo khibrad ay u leeyihiin goobaha ay ka howl galayaan, sida dhaqaalaha, qorshaynta, waxbarashada, wax soo saarka iwm ee ka mida danaha aduunyo ee aanay ummadna hore marayn hadday ka gaabiso.

Islamarkaa waa in dowladaha shisheeye faraha kala baxaan qadiyada iyo talada Soomaalida, Shirka Londona waa shir ay soo abaabuleen, ka soo taliyeen, ajendihiisa qarsoona soo dejiyeen dalal shisheeye. Nin ay taladiisu cid kale gacanta ugu jirtaana xor maaha, kamana talin karo mustaqbalkiisa iyo aayatiinkiisa, iskaba daa inuu xaliyo mashaakilkiisee.

Waxaan ku qanacsanahay in Shirka London fashilmayo, sababtuna ay tahay in jilayaashiisu hareer mareen qodobada hoos ku tibaaxan oo ka tarjumaya mushkiladaha gudaha iyo kuwa dibada ee matalaya arimaha hor taagan xal in loo helo qadiyada Soomaalida. Shirka London wuxuu si qayaxan u muujinayaa faragalinta shisheeye ee arinka Soomaalidu isaga dartii la sal dhigi la’yahay, mowduuca khuseeya in Soomaaliya la galiyo maxmiyadi maaha arin cusb waayo iminkaba dhul Soomaaliyeed oo badan ayaa ah maxmiyad ay haystaan xoogaga AMISOM, in kalana Itoobiya ayaa si toosa ama si dadban uga talisa ee taana yaan loo daymo la’aan.

Ingiriiska iyo Gumaysiga Cusub:

Waa taariikh qoran wixii soo kala dhex maray Soomaalida iyo gumaysigii Reer Galbeedka, khaasatan Ingiriiska iyo Talayaaniga oo maanta dhashoodii ku fakirayso siday u gumaysan lahaayeen dhulka Soomalidu ku dhaqan tahay mar labaad. Gumaysigii Reer Galbeedku wuxuu si laxaad leh ugu talax tagay inuu si weyn u kala qaybiyo dhulka Soomaaliada (sababtuna ay ahayd Soomalida oo 100% Muslina), waxa dhulkii Islaamka ee Soomaaliya kala qaybsaday Ingriiska oo qaatay intii loo yaqaanay “Dhulka Biritishka ee Soomaaliya”, Talyaanigu wuxuu qaatay dhulkii loo yaqaanay “Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya”, Faransiiska ayaa isna qaatay dhul uu ula baxay “Dhulka Faransiiska ee Soomaaliya”. Intii ka soo hadhay dhulkii Soomaalida waxay gacanta u galiyeen laba dowladood oo inala jaar ooy ka taliyaan dowlado aynaan isku diin ahayn , waa Xabashida oo colaad taariikhiyi ina dhex taalay oo la siiyay Soomaali Galbeed (Hawd and Reserve Area) iyo Kenya oo la siiyay (Northern Frontier District) NFD.

Humaaga taariikhdani waa inaanu garaadkeena ka bixin si aynu u fahano doorkii foosha xumaa ee Ingiriisku ku lahaa Taariikh-Siyaasadeedka Soomaliya ee casrigan. Dadka taariikhda darsaa waxay sheegaan in taariikhdu soo noq noqoto, ummaddii aan taariikhdeeda si hufan u akhrisan iyadoo isku dayaysa inay fahanto, dheehato, kana faa’iidaysato dhacdooyinkii shalay si ay uga nabad gasho dhibaatooyinka maanta, ummaddaasi waa ummad isku xukuntay fashil iyo burbur.

Wasiirkii Gaashandhiga Dowladda Israa’iil ee hore Muuse Dayaan ay yidhi isagoo dhiibanaya fikrada uu ka haystay shucuubta Carabta ee uu dagaalka la galay : “Carabtu wa shacab aan wax akhriyin”. Dayaan wuxuu hadalkan yidhi isagoo ka faaloonaya qorshe militari oo uu doonayay inuu ku hujuumo Gobolka Siinaay sanadkii 1967-kii, hase ahaatee janaraaladii ciidankiisa ayaa ka cadhooday qorshihiisa iyagoo ku tilmaamay inuu la mid yahay khidaddii miltari eey kaga qayb galeen dagaalkii ku caan baxay Seddex-Geesoodka ee sanakii 1956-kii ooy Ingiriiska, Faransiiska iyo Israa’iil ku soo qaadeen Masar. Waxay ku yidhaahdeen haddii hogaanka ciidanka Masaaridu ka war helaan khidadani waxa inagu imanaysa khatar weyn, wuxuu ugu jawaabay oo yidhi: “Waan arkaa inaan isticmaalayo khidadii hore lafteeda, hase yeeshee Carabtu wax ma akhriyaan, een maxaan naftayda ugu daalinayaa dejinta khidad cusub”!!

Waxaad moodaa inuu Muuse Dayaan la hadlayay nimankii hogaanka u hayey dalka Masaarida xilagaasi ee la magac baxay “Saraakiisha Xorta ah” “الضباط الأحرار” sida Jamaal Cabdi Naasir iyo Cabdul Xaakim Caamir oo sheekana lagu maqlay, shaahidna lagu arkay jabkii iyo fashilkii ay u soo jiideen ciidamada Masaarida.

Waa in Soomalidu ka taxadirto suul-dhabaalayska siyaasiyiinta Ingiriiska, waa in laga taxadiro halaasiga iyo shimbirayow heeska William Huge, waa inaan lagu dagmin shaxda ay ciyaarayaan, waa inaan sinaba loo ogloaan in Soomaaliya lagu celiyo gumaysi cusub. Waa in laga faa’iidaysto duruusta taariikhda oo dhigaysa in shisheeye laysku dhiibaa tahay magac xumo iyo is dulayn. Haddaynu u dhago nugulnahay duruusta iyo casharada taariikhda waxynu fahmi karnaa inuu Ingiriisku baroosinka u aasay dhibaatooyin faro oo maanta wali ka jira Dunida Islaamka, ayaa dhulkii Soomalida qabyna siiyay Itoobiya qaybna siiyay Kenya? ayaa abuuray mushkilada Falastiin ee shacab dhan dhulkoodii lagaga boobay? Ayaa u khidadeeyay mushkilada Kashmiir? Intaa aan soo sheegay iyo in ka badan oo ka mida mushkiladaha Juqraa-Siyaasiga ah (Geopolitics) ee ka aloosan caalamka Islaamka waxa ka dambeeyay oo qorsheeyay Ingiriiska, sidee ayay hadaba suurogal u tahay in aynu maanta ku kalsoonaano gumaysigii shalay? Waa arin lala yaabo oon macquul ahayn!

Maxmiyad in La Galiyo Dhulka Soomaalida:

Wali waan sugaynaa waxa ka soo bixi doona shirka London ee la qorsheeyay in loo qabanayo Soomaalida lana yidhi waxa ka soo qayb galaya in ku dhow 45 dowladood. Hase yeeshee waxa laysla dhex marayaa in Igiriiska iyo Talyaanigu doonayaan inay Soomaaliya galiyaan Maxamiyad. Bal hadaba maxay tahay maxmiyadi.?

Macnaha maxmiyadi dhinaca sharaxeega siyaasiga iyo waxa loogu yeedho qaanuunka caalamiga ah waxa laga soo tarjumay oo laga soo xigtay ereyga Ingiriisiga ah ee (protectorate), haddaynu dib ugu noqono qaamuusyada Ingiriisiga ah waxaanu helaynaa in macnaha siyaasiga ee ereygani xambaarsanyahay gumaysi iyo dowlad xoog leh oo dowlad kale boob iyo dhac ku haysata.

Qaamuuska (The freeDictionary .com) ayaa ku qeexay ereygan sida soo socota:

A relationship of protection and partial control assumed by a superior power over a dependent country or region. ( TheFreeDictionary.com)

“Xidhiidh ilaalo iyo qayb kantaroola oo dowlad xoog weyni ku haysato dal ama gobol ku tiirsan”

Qaamuuska Oxford ayaa isna sidan ku qeexay ereygan:

Noun:

A state that is controlled and protected by another: Panama was juridically a protectorate of the United States.

[In names]: the British Somaliland Protectorate

The relationship between a protectorate and the state that controls it: a French protectorate had been established over Tunis

Haddii aynu soomaaliyeeno sharaxan wuxuu noqonayaa sidan:

Waa dal uu kantaroolo oo ilaaliyo dal kale: Dalka Panama qaanuun ahaan wuxuu ahaan jiray maxmiyad Maraykana.

[Magac ahaan]: Maxmiyada Ingiriiska ee Soomaaliland.

Xidhiidhka ka dhexeeya maxmiyada iyo dalka kantroola: Maxmiyad Fransiisa ayaa laga dhisay dalka Tuunis.

Haddaynu hadalka isku soo duuduubno maxmiyadu waa dowlad madax banaan oo maamulkeeda iyo taladeeda loo dhiibo dowlad kale iyadoo la cuskanayo mucaahado la saxeexay. Dabcan shacabka dalkoodii lala wareegayo lalama tashado, waxna lagama weydiiyo mucaahadada lagu saxeexay in dhulkoodii la boobay. Taasina mcanaheeda dhabti waa in dal uu gumaysto dal kale, Ingiriiskuna sida lagu yaqaano taariikhda waa aabaha gumaysiga Reer Galbeedka, maantana waxa isaga iyo Talyaanigu ku fakirayaan inay dib u gumaystaan shacabka Soomaaliyeed oo ka xoroobay 51 sano ka hor.

Itoobiya:

Maamulka dalka Itoobiya iyo siyaasiyiinta la talisaa waxay ku qancasn yihiin in khilaafka Soomaalida dhex yaala ay dani ugu jirto siyaasada iyo dhaqaalaha dalkooda. Sidaa awgeed wuxuu Meles Sanaawi ku howlan yahay inuu isagu gacanta ku hayo talada Soomaalida, ahaadana taliyaha dhabta ah ee mandaqada Geeska Afrika. Waxa wax laga xumaado ah inuu Meles awooday inuu farta ugu yeedho madaxda Soomaalida, taasina ay dhulka dhigtay Sharaftii iyo magacii dadkeena.

Muran kama jiro in Itoobiya qalalaase weyn ka wado arlada Soomaalida, inay ka hir galiso dilal qorsheysan, inay isku dirto qabiilada Soomaalida, inay ku dhex leedahay Soomaalida sirdoon culus oo khatar ku ah Soomaali walba oo ka hadla siyaasada gardarada ah eey mandaqda kaga dhaqanto, dhammaan waxaasi waa xaqiiqooyin aan la dafiri karayn. Dhammaan siyaasiyiinta Soomaalidu waxay maanta u garbo duuban yihiin ooy ka amar qaataan Meles Sanaawi, Nimanka maanta sheegta inay Soomaalida u taliyaan waa la haystayaal aanu go’aankoodu gacanta ugu jirin, kamana hor iman karaan talada maamulka Itoobiya.

Intaa waxa dheer in Itoobiya dhaqaalo ahaan ku caano maashay burburka Soomaaliya, lacagta maalaayiinta ah ee ka soo gasha qaadka, Jaamacadahooda laga furay meelo ka mida arlada Soomaalida, Ethopian Airlines-ta ay Soomaalida badan ee Adisababa ku mara traansitku ku safraan, dadka xanuunsanaya ee dawada u doonta dhakhtarada ku yaala caasimada Itoobiya iyo qurbo jooga Soomaalida ee sii mara soona mara dalka Itoobiya oo la qiyaasi karo lacagta kaashka ah eey ku shubaan dhaqaalaha xabashida. Tusaalooyinkan oo idili waxay tusayaan sida ay Itoobiya uga faa’iidaysato dhaqaalaha Soomaalida, waxase Soomaalidu ka helaan Itoobiya waa in maamulka Itoobiya hadh iyo habeenba ka shaqeeyo siduu u sii dheereen lahaa burburka Soomaalida, kuna jiraan waligood kufaa kac.

Dhinac walba oo laga eego, Itoobiya cagta hoosteeda ayay galisay Soomalida badankeedii, runtuna waxay tahay waa in Itoobiya loo quus gooyo oon laga talo galin waxbana laga weydiin arinka iyo talada Soomaalida.

Libiraaliyiinta iyo Calmaaniyiinta:

Waxa safka hore kaga jira oo qayb weyn ku leh mushkiladda Soomaalida kooxo lid ku ah in mushkilada Soomaalida loo helo xal waara oo ku dhisan diinta Islaamka, oo ah sida kaliya ee lgu heli karo cadaalad iyo walaaltinimo. Waxay nimankani u howlgalaan sidii diinta iyo shareecada looga fogayn lahaa talada iyo go’aanka siyaasiga ee shacabka Soomaaliyeed oo ah dad ku dhashay oo aaminsan diinta Islaamka. Dhagarta ay kooxahani ku wadaan shacabka Soomaalida iyo khayaanada ay la damacsan yihiin diinta iyo shareecadu waa mid quwado shisheeye maal galiyaan.

Sidaa awgeed waa in daaha laga feydo oo la kashifo doorka khayaanada huwan ee kooxahani kaga jiraan mashruuca lagu wiiqayo in Soomaalida loo helo xal Islaamiya, miiska wada tashigana laga fogeeyo cid walba oo dan ka lahayn aayaheeda iyo mustaqbalkeeda.

Waxa danyastayaashan godobta ka galay ummadooda, lana saftay cadowgeeda ku dhaboobaya tix gabay oo Sayid Maxamed Cabdulle Xasan ku lahaa:

Nin aqdaamo Ferenjiya, maantiyo abuurriin
Ama aaladduu sida, ama awrta buu rara
Ama adhiga buu qala, ama laba ugaadhsada

Ama uba ilaalaa, ama uurka kala jira
Ashahaado beeniyo, islaamnimo ha lagu dhaqo

Ilaahayna nama oran, anna ma oggolaan karo!

Qof walba oo Soomaaliyi waa inuu mowqif cad ka qaato cid walba oo diidan in xal Islaamiya loo raadiyo mushkiladeena, dadkaasi ha noqdaan siyaasiyiin, saxafiyiin , dagaal oogayaal, indheer garato iwm. Waa mowqif xabaasha kula galaya, waa mowqif maalinta qiyaamaha aad la hortagayso Ilaahay, waa su’aal kuu taala oo lagu weydiinaya waxaad ka yeeshay nimanka maxfal walba ka caddaysanaya inay rumaysan yihiin in diinta iyo siyaasada la kala saaro, in diinta lagu koobo masaajida dhexdeeda oo kaliya, axkaamta shareecadana lagu koobo arimaha guurka iyo furniinka(inkastoo tan lafteeda maanta lagu howlan yahay sidii wax looga bedeli lahaa loona waafajin lahaa go’aamada Qaramada Midoobay).

Shareecada Islaamka:

Shacabka Soomalidu waa Muslin, diintiisana wuu jecel yahay, haddii fursdad loo siiyo inuu ku dhaqmo shareecada Islaamkana badankiisu wuu ogol yahay oo diidi maayo. Waa run inay jiraan kooxo faro ku-tirisa oo diidan in shareccada iyo diinta lagu dhaqo maamulka iyo dowlada, hase yeeshee dadka badankoodu waxay u xaglinayaan xaga shareecada, taasina waa arin dabiiciya oo laga fisho mujtamac Muslina.

Isbedelada waaweyn ee ka dhacay dunida Carabtu waxay muujiyeen oo dibada soo dhigeen tirada dhabta ah ee codadka Shareeco-diidku ku leeyihiin dunida Islaamka. Afar dal oo afti shacabkooda laga qaaday waxay u dhacday sidan: Masar oo Ikhwaan Muslimiinku heleen 47% kursiyada baarlamaanka, salafiyiinta oo dhawaan ka dhex muuqday masraxa siyaasiga oo iyaguna helay 25%, Tuuniisiya oo Al-Nahda heshay aqlabiyada doorashooyinka iyo Marooko ooy Al-Cadaala Wa-Tanmiya iyana heshay aqlabiyada. Taasi waxaad ku dartaa in Mustafa Cabdi Jaliil oo ah madaxa Golaha ku Meelgaadhka ah ee Liibiya uu sheegay in “shareecada Islaamku tahay isha kaliya ee laga soo xigto qaanuunka, iyo in qaanuun walba oo khilaafsan shareecada Islaamka la tuurayo”, intuba waxay tilmaamayaan in Islaamku xididu gunta ku aasan ku leeyahay bulshooyinka Islaamka dhexdooda.

Soomaaliduna waxay ka mid tahay shucuubta Muslinka ee higsanaysa in dhulkooda laga hirgaliyo shareecada Ilaahay, cid walba oo isku dayda inay dadkeena ka fogeeyaan shareecada Islaamku way fashilmayaan, shir walba (sida Shirka London) oo lagu hor istaagayo fulinta iyo dhaqan galinta shareecaduna waa hal bacaad lagu lisay oon dhaafayn xaashida lagu qoray. Sababtuna waxa weeyi inaan la afduubi karayn doonista dadka, inaan la kala dhex geli karayn Muslimiinta iyo diintooda. Muslimiintu waa tooseen oo dib u seexan maayaan, waxayna rabaan in go’aankooda siyaasiga ah iyo talada mustqbalkoodu iyaga oo kaliya gacant ugu jiro, waa qadiyad caadila wayna guulaysan doonaan Ilaahay idankii.

Waxa qof walba oo Muslina maanta horyaal oo laga sugayaa inuu go’aan ka gaadho mowqifka uu iska taagayo shareecada iyo xukunka Ilaahay (سبحانه وتعالى) ,hana la xusuusto in arinku aanu ahayn ajende siyaasiya oo uu wato xizbi ama koox gaari, balse waa waajib wada saaran ummada Islaamka ah. Islamarkaa in lagu baaqo shareecada iyo in lagu dhaqmaa midna maaha asalraacnimo, xagjirnimo iyo argagaxisnimo siday yidhaahdaan Reer Galbeedka iyo dabadhilifkooda libiraaliyiinta iyo calmaaniyiintu.

Madhaafaanka runtu waxa weeyi in isku-xukunka waxa Allaah soo dejiyey si toosa ugu xidhan yahay caqiidada, iimaanka iyo islaamnimada qofka Muslinka ah. Sidaa awgeed qof walbaaba ha ka fakiro wuxuu qabrigiisa la galayo ee Ilaahay la hor istaagayo maalinta qiyaamaha, hana la ogaado in colaadinta shareecada Rabi iyo diidmo badhax tiran oo lagu diido xukunka Ilaahay tahay gaalnimo iyo kufri diinta ka saaraya qofkii u badheedha.

Qabyaalada:

Qabyaalada, qawmiyada iyo wadaniyadu waxay noqdeen sanamyo cusub oo dadka ku qasba inay u hogaansamaan oo jacaylkooda ku gaar yeelaan dalka ay u dhasheen iyo dadka ay ka dhasheen kuna abtirsadaan. Taasi waxay keentay inuuna qofku waxba iska weydiin talada iyo go’aanka qabiilka, inuuna fiirin inay sax tahay iyo inay qalad tahay, inuuna iska hubin howlaha qabiilkiisa oo laga yaabo inuu ku aakhiro seego, inuu u hiilayo qabiilkiisa xitaa hadday gardaran yihiin. Waxa marar badan dhacda inuu ka aamuso dulmiga uu qabiilkiisu kula kacayo qabiilada kale, balse uu isku dayo inuu cudurdaar u baadho gardaro aan geedna loogu soo gaban, waayo sida ay isaga la tahay lagama soo horjeedsan karo talada qabiilka.

Mushkiladda Soomaalida ee soo jiidmaysay mudada dheer waxa inteeda badan sabab u ah ooy ku salhaysaa waa qabiil, waxa loogu maaro waayayna waa isnac cirka isku shareeray oo dhex yaala beelaha Soomaalida badankooda. Waxase intaaba ka daran in Soomaali badan u dhaqanto sidiiyoo arinku aanu xal lahayn, dabcan aragtida sidani waa mid si walba u khilaafsan diinta iyo caqiidada Islaamka, waa aragti ku shaqlan niyad jab iyo quus, waa aragti hakad ku keenaysa xal u raadinta mushkilada Soomaalida iyo in la daweeyo khilaafkooda ku dhisan qabiilka iyo isnaca.

Shacabka Soomaalida waxa ka mida beelo walaaladeena oo hadana la hayb sooco, dhaqankaa mudada badan soo jiitamayay ee ku dhisan dulmiga iyo cunsiriyaddu waa dhaqan diinta iyo Islaamnimada khilaafasan. Walaaladeen waa in loo xaq sooro oo cadaalad lagula dhaqmo, waxay inagu leeyihiin maamuus iyo qadarin qof walba oo Muslini mutaystay. Sidaa awgeed qadiyadoodu waa inay mar walba qayb ka noqoto qadiyada shacabka Soomaalida.

Cabdullaahi Suldaan Time Cade ayaa diirada si fiican u dul saaray saameenta taban ee qabyaaladu ku leedahay Soomaalida, waxaan dhowr bayt ka soo qaadayaa gabygiisii caanka ahaa ee la magac baxcay “Dugsi Ma leh Qabyaaladi Waxay Dumiso Mooyaane”, oo uu Soomaalida kaga waaninayay saameenta xun ee qabyaalada, wuxuu yidhi:

Dul iyo hoosba waan ugu dhigaye, waa dix-dhagaxeede
Anuunbaa damqanayee dheguhu, uma daloolaane

Dadkaan la hadlayaa baan lahayn, dux iyo iimaane
Bal inay dalfoof tahay caqliga, dooni laga saaray
Wixii hore usoo daashadaay, degashanaysaaye

Doc hadday u wada jeedsatooy, dhowrto danaheeda
Ooy duul walaala ah tahaooy, duunka ka heshiiso
Dadka kama yaraateene ways, dabar jaraysaaye

Dubba madaxa wayskala dhacdaa, daa’in abidkiise
Goortay is wada dooxatay baa, daad u soo geliye

Ubadkiinii waad daadiseen, waana dubateene
Dubaaxdiisii waad wada cunteen, duhur dharaareede
Dariiq toosan Soomaaliyey, waa lagaa dedaye
Darajada Ilaahay ninkii, doonayaa hela e

Cadaaladda iyo joojinta Dulmiga:

Alle(سبحانه وتعالى) ayaa caadila oo naftiisa ka xarimay dulmiga , samada iyo arladana wuxuu ku abuuray xaq, adoomihiisana wuxuu amray cadli iyo samafal, wuxuuna ka digay fuxshiga, munkarka , dulmiga, gardarada iyo xadgudubka.

Dulmigu meel kuma laha diinta Islaamka, lagama ictiraafsana shareecadiisa iyo qiyamkiisa midna, waayo wuxuu col iyo abaar ku yahay xasiloonida iyo degenaanshaha bulshooyinka, wuxuu gilgilaa nabada iyo wada-noolaanshaha, wuxuu soo dhaweeyaa burburka dowladaha, qabiilada, iyo guryahaya, wuxuuna colaad ka dhex aloosaa ninka iyo xaaskiisa, labada wada dhashay, kuwa isku qabiilka ah, kuwa isku dalka ah, kuwa shurakada ku ah maalka iyo ganacsiga. Dabka uu shido dulmigu way daba dheeraataa aafadiisu , wuxuu dumiyana sida loo dhisaa way adagtahay, iinta iyo aarsiga uu reebana in la daweeyaa waqti ayey qaadataa.

Sheekhul Islaam IbnuTaymiye ayaa yidhi: “Dadku iskumay khilaafin in caaqibada dulmigu xuntahay iyo in caaqibada cadaaladu wanaagsantahay, sidaa darteed ayaa la wariyaa in Allaah u gargaaro dowlad caadila xitaa hadday kaafir tahay, una gargaarin dowlad daalima xitaa hadday Mu’min tahay”. [ Ibnu Taymiyah, Majmuuc Al-Fataawaa: 28/62-63].

Muslinkuna waa inuu cadaalad kula dhaqmo cid walba oo xaqiisa siiyo gaal iyo Muslinba.

Intaa waxa dheer caaqibo xumida iyo cadaabka aakhiro ku sugaya kuwa ku asqoobay dulmiga iyo gardarada, sida xadiiska Nabiga(صلى الله عليه وسلم) ku timidna: “Dulmigu waa mugdiyo maalinta qiyaamaha” .

Walaalnimada Islaamka:

Sayid Qudub ayaa hore u yidhi jinsiyada Muslinku waa caqiidadiisa, ikhwaanii wax walaaltinimada Islaamka lagu doorsadaa meesha ma yaalaan, qabiilna ummad ma dhisee aynu ku midowno diinta iyo Islaamnimada. Aynu ogaano inaynu Islaamka la’aantii waxba nahay, Sharafta aduunyada iyo liibaanta aakhiro waxa labadaba lagu heleyaa in lagu midoobo diinta iyo caqiidada.

Soomaalidu waxay kulansatay cawaamil badan oo ka saacidaya inay midowdo, inay wax wada qabsato iyo inay dhisato, Ilaahay idankii, mustaqbal u horseeda bashbash iyo barwaaqo. Waxa sahala oo fudud in la midoobi karo haddii laysku wada waafaqo xalka Islaamiga ah ooy muuqato in isaga la’aantii waxba laga qaban karayn mushkilada Soomaalida ee daba dheeraatay.

Soomaalidu waa inay meel walba ooy ku nool yihiin ogaadaan inay ka mid yihiin ummad kaliya oo Muslina oo wadaagta diin iyo caqiido, taariikh iyo sooyaal, lagana filayo inay wada higsato mustaqbal iyo aayatiin isku mida.

Wixii khilaafa ee hore ina dhex maray waa in laga gudbo, iyadoo laga garnaqsanayo, inkastoo cafiska iyo isa saamuxu fadli badan yahay. Khilaafaadkii hore iyo waxa la kala tabanayaa ayayna hadhayn ka-fakirka mustaqbalkeena iyo sidaynu xal ugu heli lahyn mushkilaadkeena murugsan ee u baahan in lagu waajaho geesinimo , laguna falanqeeyo si saraaxada oon wax-qaris lahayn, Carabtaa tidhaa saraaxadu waa raaxo, ee runta halaysku sheego oo yaan la kala gaban .

Aynu ogaano ikhwaanii wa akhawaatii in ummadda Islaamku ka unkan tahay shucuub iyo qabiilooyin kala duwan, taasina ay waafaqsantahay abuurka Alle een waxba laga badali karayn, hase yeeshee walaalnimada Islaamka ayaa ka qaalisan wax walba, ee hayna deeqdo ukhuwatul Islaam oo yaan la saluugin.

Waa inay dhagaheena ka dayaantaa weedhii Saxaabigii Salmaan Al-Faarisi”رضي الله عنه” ee ahayd:

أبي الإسلام لا أب لي سواه *** إذا افتخروا بقيس أو تميم

Salmaan Ilaahay haka raali noqdee hadalkiisan sheekuu ku keenay, maalinbaa isagoo la fdhiya rag Caraba oo mid walba lee yahay anigu Qurayshi ayaan ahay, midna leeyahay Qaysi ayaan ahay, midna leeyahay Tamiimi ayaan ahay, ayey isgana weydiiyeen nasabkiisa markaasuu yidhi: “Islaamka ayaa aabahay ah oo aabe kale ma lihi, hadday iyagu ku faanaan Qays iyo Tamiim”

أولئك آبائي فجئني بمثلهم *** إذا جمعتنا يا جرير المجامع

Yaa Allaah, na waafaji xaqa, nagu sug diintaada, ummadda Islaamkana ka dul qaad dhibta.

W/Q: Sh.Maxamed Sh/Cabdiraxmaan Kaariye

R/W DFKM oo kulamo la qaatay ACP iyo mas’uuliyiinta Belgium(Warsaxaafadeed)

editor — Tue, 21 Feb 2012 09:39:19 +0000

Belgium:-Ra’iisul Wasaaraha DFKM Prof Abdiweli Mohamed Ali oo booqasho rasmi ah ku jooga Brussels si uu kulamo ula qaato mas’uuliyiinta Midowga Yurub ayaa Isniintii kulamo kala duwan la qaatay ma’uuliyiin ka tirsan dalka Belgium, Kooxda Caalamiga ah ee Africa, Caribbean iyo Pacific (ACP) isla markaana kormeer ku tagey Safaarada Soomaalida ee Belgium iyo Hoyga Safaaradda.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa kormeer ku sameeyey xafiiska iyo hoyga safaaradda Soomaalida isla makraana u kuurgalay howlaha safaaradda.

Ra’iisul Wasaare Abdiweli ayaa kulan si heer sare ah loo soo agaasimay la yeeshay Guddiga Safiirada ee dalalka Africa, Caribbean iyo Pacific oo ku mideysan ururka caalamiga ah ee ACP. Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya ayaa halkaas ka jeediyey khudbad taariikhi ah oo uu warbixin ka siiyey safiirada ACP xaaladda dalku marayo, horumarka Dowladdu ka sameysey dhinacyo fara badan sida amniga, dastuurka, dib-u-heshiisiinta & xiriirka maamulada, arrimaha gar-gaarka bani’aadanimo iyo maamul wanaaga. Ra’iisul Wasaarahu waxuu sheegay in Somalia ay ka mid aheyd aasaasayaashii ACP, haddana la rajeynayo in Soomaaliya ay doorkii saliimka ahaa ee ay ku laheyd ACP dhowaan ka qeyb qaadan doonto.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya ayaa lagu wadaa inuu kulan la yeesho Jaaliyadda Soomaaliyeed, isla markaana uu kulamo muhiim ah la yeelan doono madaxda Midowga Yurub oo uu ugu horreeyo Guddoomiyaha Mr Barosso iyo mas’uuliyiin kale. Sidoo kale waxaa lagu wadaa in Ra’iisul Wasaaraha uu khudbad taariikhi ah ka jeedin doono Golaha Ammaanka ee Midowga Yurub.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa marka uu dhameysto booqashadiisa rasmiga ah ee Belgium uu u gudbi doono dalka UK si uu uga qeybgalo Shirka London ee 23ka Febraayo.Xafiiska Raisulwasaaraha DFKM
Abdiahman Omar Osman (Eng. Yarisow)

Madaxweynaha Puntlland Dr Cabdiraxmaan Faroole oo lagu soo dhaweeyey London

editor — Tue, 21 Feb 2012 09:30:52 +0000

London:-Wafdi ka socda Dowladda Puntland uuna hogaaminayey Madaxweynaha Puntland Dr. Cabdiraxman Maxamad Maxamud ayaa xalay [20 Feb 2012] ka soo degay Magaalada London halkaasoo loogu balansanyahay inuu ka furmo Shirweyne caalami ah oo ku saabsan arrimaha Somalia.Wafdiga Puntland waxaa ka mid ah Wasiirka Arrimaha Gudaha Gen. Cabdullahi Axmed Jamac (Ilkajir), Wasiirka Waxbarashada Md. Cabdi Farax Siciid (Juxa), Wasiirka Warfaafinta Md. Axmed Cali Askar, Wasiiru-dowlaha Xiriirka Caalamiga Md. Cabdulqadir Cabdi Xaashi, Gudoomiyaha Guddiga Doorashada ee Puntland Md.Maxamad Xasan Barre, iyo sarakiil ka tirsan Madaxtooyadda Dowladda Puntland.

Wafdiga Puntland ayaa waxaa garoonka Heathrow International Airport kusoo dhaweeeyey Mas’uuliyiin ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibedda ee dalka Ingriiska (Foreign and Commonwealth Office – FCO) iyadoo Wafdiga loo galbiyey Qeybta VIP-da ee garoonka Heathrow.

Intaasi ka dib ayaa Wafdiga Madaxweynaha Puntland Dr. Cabdiraxman Farole waxay la kula kulmeen gudaha garoonka dayuuradaha xubno ka mid ah Jaaliyadda Soomaaliyeed ee magaalada London halkasoo Madaxda Dowladda Puntland si weyn loogu soo dhaweeeyey.

Shirka Caalamiga ah ee arrimaha Somalia ayaa furmi doona 23 Feb 2012 iyadoo ay ka soo qeybgali doonaan in ka badan 50 Dowladood. Shirkii Dastuurka Somalia (Garowe II) ayaa lagu soo gabogabeeyey xarunta Dowladda Puntland ee Garowe maalintii Jimcaha 17 Feb 2012, iyadoo ay Madaxda Somalia shirkaasi ku saxiixeen Garowe Principles II oo ah heshiis qeexaya habsocodka barnaamijka Dastuurka

Federaalka ee Somalia.

—

Communications Office

The Puntland Presidency

Puntland State of Somalia

E-mail:

info@puntland-gov.net

Web:

www.puntland-gov.net

Dhagaha ONLF ma laydhay u daloolaan mise laabta ?

editor — Mon, 20 Feb 2012 16:45:04 +0000

Arar:-Ayaamihii hore ee dawladii kacaanka waxyaabihii degmooyinka sida deg-degga ah looga hirgeliyay waxaa ka mid ahaa golayaashii hanuuninta. Golayaashaas ayaa badiyaa lagu qabanjiray kulamada hawl-wadeenada tawrad du laqaadanjireen ururada bulshada sida hooyooyinka, dhallinyarada, xoogsatada iyo guud ahaan laamaha shaqaalaha hay’addaha.

Wax usheegga iyo kicinta bulshada kasokow, golayaashaasi waxay ahaayeen goobaha iyo saabaanka ugu adag ee lagula dagaalamijiray aragtiyaha kaduwan kuwii kacaanku watay. Waxaad arki hooyo kolkay tagaysay golahaasna cagaha jiidaysay oo odaygii si xaalkeeda Ilaahay ogyahay kaga carawday, judhay fiidkii soo caga-dhigto gurigana budhka kula qamaamta odaygii guraga sii fadhiyay. Maxaa ummadda hanuunsan kaa reebay? Maxaa ii kaa seexiaya raarta? Maxaad BBC-da qudha u dhageysataa? IWM

Golayaashaasi waxay abuureen kala aamin-baxid iyo is-qoonsi dhexmara qoyska hoose. Waxaa la isu adeegsaday erayadii shaacbaxay ee ”kacaan diid, dibu-socod, mara-kudheg iwm”. Inta hanuunintu socoto haddii hawl-wadeenadii xisbigu dareemaan inaan loo dheg-raaricinaynin hadalkooda waxaa dadka kadhexboodijiray mid yar oo madax kurtun ah leh isagoo leh: Bulsho Bile

Hugunkuwaa hugunkuwaa ayaantii bulshada cusub
Xoogsatadu is-haysatee horukac tiigsanaysee
Hanti-wadaaga soomaaliyeed
Hawsha waw hogaansanahay
Himilada kacaanka waw hanuunsanahay
……

Intaas iyo kuwa kale oo badan ayaa dadka lagu af-jigi jiray. Wixii intaa kadanbeeyay dadka qaarkiis waxay qaayibeen inay boornaadaan illaa intii seefta kacaanku raawis noqonayso ama isbedel kale imanayo, halka kuwa kalena oodda jabsadeen kuna dhaqaaqeen waxaan maanta lamahadin.

Tolow maxay taarrantahay arartaas sare? Waxaan maalin dhow isha mariyay qormo xiiso leh oo kusoo baxday shabakadda wardheernews.

[http://wardheernews.com/Articles_12/Feb/Muktar/13_Time_for_admiral_Osman_to_go.html]

qoraalkaasi waxay dulucdiisu ahayd inuu kursiga hogaanka banneeyo jeneraal Maxamed Cumar Cusmaan oo ah guddoomiyaha ONLF. Qoraaga ayaa soo jeedintiisa dhawr sababood sal uga dhigay. Dhinaca kale sida lagu yaqaan qoraaga feejigan waxuu hoosta kaxariiqayaa aqoonta, waaya-aragnimada iyo dadnimo wanaagga uu leeyahay jeneraal Maxamed. Waxaa kale oo uu afeef muuqata kadhiganayaa in hadalkiisa uu noqondoono mid ay laba qoloba si kala duwan u adeegsandoonaan. Qolo waa nacabka ummadda gobolkaas. Qoraalka ayaa u noqon qasiido ay ku shallaadaan goobaha ay kuqayilaan, halka hawl-wadeenada xag-jira ee ONLF (gaas dhagoolaha idman) qoraalkani u xalaalaynayo gawraca qoraaga.

Qoraalkan ayaa lahadlayey qof kasta oo dhimirfayow leh, lexejeclo cilmiyeysanna kahayso halgan ummaddasi ugu jirto inay ku xaqiijiso himiladeeda fog iyo aayatiinkeeda dad ahaaneed. Qoraaga ayaa u badheedhay inuu dillaaciyo boog damqinteedu kamaageen kuwo badan. Waxuu furay dood albaabkeedu xidhnaa, lana afjigijiray qofkii gacan-togaalaystaa sidii kudhacday dadkii kacaanka ka aragti duwanaaba. Hadaba bal aynu isdul taagno dhawr qodob oo qoraagu aragtidiisa sal uga dhigay.

Qoraaga ayaa tilmaamay dadnimo wanaagga iyo tallaabooyinka badan ee uu qaaday hogaamiyaha ONLF laakiin waxay intaasba kasokomareen siyaasad wanaagii iyo maxsuulkii halgan ahaaneed ee latabayay. Hogaanka ayaa ku guuldareystay inuu abuuro xulufo adag oo iskaashi halgameed ay wada gelikaraan. Waxaa gudhay ama gabnoobay aragtidii siyaasadeed ee halganka. Waxaa maqan doorkii jiilkii badelilahaa hogaanka maanta. Labakacleyn siyaasadeed baahideeda ayaa u muuqata qoraaga. Gadhwadeenka ururka ayaa badiyaa kumaaweeliya gaas dhagoolaha idman siday isu arkaan iyagoo indhahooda kadadbaya siday u arkaan dadka kale. Inahaas ayaa iila muuq-dheeraa waxyaabihii qoraalku kahadlayay.

Bal aynu isla eegno arrimahaas waxa kajira iyo mudnaanta ay maanta u lahaankaraan halganka ummaddaasi ugu jirto siday filkeed wax ula qaybsanlahayd. Dhaliilaha qoraagu soo bandhigay ayaa badiyaa u muuqday indheergarad daneeya waxa kataagan dhulkaas Soomaali-galbeed (Ogaadeenya), waxaanan quud-dareynayaa in qormadiisu dadkaas u noqoto hilin ay kaga arooraan doodda toosinta iyo dhissidu salka u tahay ee ay ladamacsanyihiin hawshaas. Hogaanka sare ee ONLF ayaa tallabooyin qaaday laakiin waxaa muuqata inay tallaabooyinkaasi gafeen intooda badani yoolkii iyo hankii isbadal-doonka ahaa ee halganku mudnaa, gaar ahaan waxuu hogaanku ladulundulceynwaayay siyaasadda wejiyada badan ee uu kolba la gole imaanayo gumeysigu.

Soo qaado kolkii ay dhaceen heshiisyadii ururada kale lagaleen Itoobiya, ONLF waxay ku keliyaysatay xeedho milaalan oo u baahnayd inay latimaado asluub kaduwan habdhaqankeedii hore oo ay ku intifaacsataa. Dal iyo dibedba waxaa loo hanqaltaagayay in hogaanku soo bandhigo siyaasad bisil soo jiidankarta intii aanan si qumman u liqin heshiisyadaas, urukana katirsanaanjirin. Taasi waxaad moodaa inaysan imaanin. Waxay waqtigooda kulumiyeen kulamo ubadnaa masrax faneedyo, afdhuubleyn, hadal ilaaqeed (sida daba-qoodhi, caasha garadax iyo dhiidhiiyo waxaad tidhaahdaba) iyo hanuunitii kacaanka oo kale (Jeneraalkuna waaba soo maray hogaankii abaabulka iyo kicinta ee xisbigii hantiwadaaga kacaanka soomaaliyeed).

Dhinaca raadinta gaashaanbuursi adag oo waxtar u lahaankara halgankaas ayaad arkikartaa inay gacmo-madhan kataaganyihiin. Waxay kageynweyday waqtiyadii danbe maciinsiga magac soomaali-weyn oo qudhiisu uusan jilfactirnayn, raandhiis badanna laga haynin. Muddo waxoogaa laga joogo ayaa dhagahayagu maqlayeen unug katirsan ururka oo isugu yeedhay aqoonyahanka ururka. Unugtaasi waxay yeesheen kulamo dadka intiisa badan ugu muuqday kacdoon isbadal-doon ah. Unugtaas ayaad moodaa inay af libaax gashay oo aan dib danbe loomaqal hadal-haynteeda. Dhacdadaas iyo kuwo la muunad ahba waxay kahortagikarilahaayeen quusta maanta haysata in badan oo halgankaas u hanweynayd. Dareenkii ahaa in hogaanku garmaqaate yahayse waa kusii lixaadsaday ummadda dhexdeeda.

Waa meelahaas iyo kuwo u dhawba meelaha uu cadowgu kahelay baylahda siyaasadeed ee ururka, waana meelaha u fududeeyay adeegsiga qaybinta bulshada halganka lahayd. Waxaa yaraatay qirashada hogaanku qiranlahaa inuu kagudhay laaskii aragtida iyo hilaadinta ajandayaal kale oo isbadal-doon ah, halka intii soo hadhayna dhiiranaan la’aan meel layuururaan.

Jiritaanka jiil da’yar oo hogaanka lawareega maalintay mudato ayuu qoraagu kadhawaajiyay. Waxaan isleeyahay wixii meel kuqarsoon waa gooni, inaan kahordhacaana ilama aha, laakiin soomaalidu waxay tidhaah ”soortaan kadhergi saansaankeedaan kagartaa” sidaa awgeed ayaysan ii muuqan jiritaanka horintaas xil-sugaha ahaanlahayd. Malahaygaas adag waxaa sii badhigantaalaya siyaasadda badhada ah ee uu lasoo taaganyahay hogaanka ururku. Jiritaan la’aanta (waa haddii) unug hanashada maamulka udiyaarsan waxay mar walba keentaa in ururku sii gudho, illaa heer uu gaadho in layidhaah ina hebel inoo doona.

Dhinaca kale waxaa dhawaanahan suuqyada lagu mala-habeeyaa halkuu saldhigandoono heshiis ay wadagelikaraan ONLF iyo Itoobiya. Haddii wada-hadaladaasi wax uun kajiraan waxaan isleeyahay hogaanka ururku kuma wado inuu magaaca qaato jiil da’yar oo shalay sallanka iyagu soo saareen, sidaana dheef iyo magacba ugu dhaataan.

Kol haddii maanta aynaan arkaynin xubno cad-cad, aragti dheer, sixina kara wixii qalloocsamay waxaan arkaa inaan qoraaga kaga aragti duwanahay badalidda jeneraalka hogaanka haya maanta. Siduu maanta yahay oo uu kaga tagaa, ama ay qabtaan kuwo kasii laangadhaysan waxay ila tahay inaan lahelaynin kabaal lagu kiciyaa kolkuu baraaqsado ururku.

Haddii loo yimaado halbeegga lagu cabiro muggaaga, muuqaaga iyo magacaagaba waxaa inta badan la eegaa, tixgelinna lasiiyaa siday kuu miisaamaan indhaha bannaanka kaa taagan. Ku meelmaridda adigu sidaa isu aragto oo qudha waxay ku dhaxalsiinkartaa islaweyni aan macne kufadhiyin, kadsoomina waxay kaaga riddaa sidaad uga falcelinlahayd xaaladaha kulasoo gudboonaada. Ururka ayaad moodaa inuu hal khaanad wadageliyo wax walba oo dhaliil ah oo laga sheego. Dhagaha ay ku maqlaan dhaliilahaas ayaa laydha u daloola halkii laga sugaya inay laabtooda u daloolaan.

Siyaasadda qaybi-oo-xukunta kudhisan ee uu adeegsanayo gumeysigu ayuusan ururku qorshe cilmiyeysan oo uu kaga hortagayo la imaanin. Kolka lagasoo gudbo afarta gaas-dhagoolaha idman ah iyo kuwa mucaaradnimada cadeystay waxaa sii badanaya jamaahiirta quus lafoorarku dilay. Jamaahiirtaasi waxay tabayaan inay helaan aragti qurxoon oo ay door kuleeyihiin kagana qaybqaadankaraan wixii halgankooda kagasoo hagaaga. Waa marag madoonto in farqiga u dhaxeeya hogaanka ururka iyo jamaahiirtaasi sii ballaadhandoono in Allaale iyo intii hogaanku qumanihiisa qoorta u sudhanyahay. Dhanka kale kuwa ururka laxafiiltamaya ayay dar wanaagsan u banneynayaan. Suntan qaybi-oo-xukunta ayaa si dhibyar u tiftaafidoonta dhamaan laamaha ururka xitaa kuwa qalabka sida ee dhulkii jooga, haddii aysan kol horeba irbadda suntaasi mudin. Waxaa suntaas looga gaashaamankaraa iyadoo lala yimaado siyaasad muuqata oo xalaal ah, lagana dheehankaro aragtida saamileyda halganka.

Guntii iyo gabagabadii talo adigaa kunool ee kuguma noola, sidaa daraadeed hogaanka ururka ayaa looga fadhiyaa inuu layimaado dhago laabta u daloola. Kol haddii waxa laga arrinsanayaa yahay jiritaanka ummadda waa lagama maarmaan in talada cidda haysaa u dhaga-nuglaato dhawaaqa baxaya. Waxaa arrintaas kadhalanaya in culeyska kayimaadda tallaabo walba oo laqaadaa lala wadaago dhibkeeda. Qaadashada ga’aanada khadhaadh ayaa kamid ah Geesinimada hogaamiyenimo iyo waxa kuu gelikara xasuusta taariikheed. Waxaa rajeynayaa sidaan sare kagasoo hadlayba inuusan qoraalkan iyo kuwa lahalmaalaba noqonin kuwii gaas-dhagoolaha idamani ku aamusiinjireen ”Bulsho bile …..Hugunkuwaa, hugunkuwaa …” Aan kaga tago qoraalka abwaan soomaaliyeed ayaa laga hayaa:

Waxaa jira nin maalloo (dad lahoo)

Miisaankii ka xumaaday

Indhahii lamalaasay

Aan maqlaynin dhawaaqa

Gadhwadeenka ONLF tolow ma maqlidoonaa dhawaaqaas baxaya?

C.H. Xirsi

[awcabdimuxumed@yahoo.co.uk]

Ma Doorashaa Danbi ah mise Tasduurka ? Qeybtii 1aad.

editor — Mon, 20 Feb 2012 16:35:17 +0000

Labadan erey waxay noqdeen kuwa la shareysto gaar ahaan kooxaha diinta, ilaa gaarkood ku tilmaamay gaalnimo inkastoo ay kala culus yihiin, bal aan mid mid isu dutaagno si aan u ogaano waxay wadaadadu ka dideen iney magaca kaga dhagan tahay iyo iney macnahatahay meesha sartu ka quruntay. Wadaaduhu waa qeyba badan oo kala duwan kalana danbeeyey saas darteed mar mar baan qaarkood laga yaabaa inaan tusaale u qaadanno gaar ahaan Al.Shabaab maadaama ay yihiin moodadii ugu danbeysey ee so baxday isla markaasna ugu xoogroon uguna mowqif adag.

Halkaan ka akhri MA DOORASHAA DANBI AH MISE TASDUUR

W/Q Abdihakim Diriye.

diiriye303@hotmail.com